A. Onderzoek naar mediawijsheid

Je beschrijft het huidige mediagebruik van kinderen op de basisschool. Voeg daarbij de volgende bewijsmaterialen toe:

    • een verslag op basis van een aantal interviews (met minimaal vier kinderen) hoe het mediagebruik van kinderen op de basisschool momenteel is en conclusies die je samen met medestudenten hebt getrokken over dit mediagebruik;

    • een toelichting wat de aandachtspunten zijn bij (jonge) kinderen met betrekking tot mediagebruik en wat de aandachtspunten hierbij zijn voor leerkrachten en voor ouders, onderbouwd door tenminste twee verschillende bronnen.

Mediawijsheid is de verzameling competenties die je nodig hebt om actief én bewust te kunnen deelnemen aan de mediasamenleving.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Hoe je aan mediawijsheid kunt werken is samengevat in een mediawijsheid competentiemodel.

De vijf kanten van de MediaDiamant

De MediaDiamant belicht de vijf pijlers van mediaopvoeding: het hebben van plezier, het maken van goede afspraken over veiligheid, het kiezen van goede inhoud, samen met media bezig zijn en het vinden van een goede balans.

1. Plezier – geniet van de mogelijkheden

Bijna alle ouders laten hun kind digitale media gebruiken vanwege het plezier (95%) en vanwege het leerzame aspect (72%). De focus in mediaopvoeding verschuift. Van controleren en begrenzen zien we een verschuiving richting de positieve kanten: het genieten, ontspannen, leren, contact onderhouden en zelf maken van media (GGD Kennemerland, 2016). Naast het consumeren van media, gebruiken kinderen en jongeren media ook creatief; ze uiten zich via apps, websites, vlogs, blogs en filmpjes.

2. Veilig – voorkom risico’s

Om optimaal te kunnen genieten van de voordelen van media, is het belangrijk de risico’s zoveel mogelijk te herkennen en te voorkomen. Wanneer kinderen en jongeren zich door hun ouders gesteund en begrepen voelen in de manier waarop ze met media omgaan, werkt dit risicoverlagend (Kliksafe, 2017).

Voor tieners zijn ouders (77,2%) of leerkrachten (47%) de belangrijkste informatiebron als het gaat om online risico’s. Het is daarom belangrijk dat ouders met hun kind meekijken, erover praten en uitleg geven, duidelijke afspraken maken en ingrijpen wanneer het mis dreigt te gaan.

3. Samen – begeleid je kind

Wanneer ouders en kind samen gebruik maken van media zorgt dit voor meer plezier en meer veiligheid. Bij jonge kinderen kijken ouders vaak als vanzelfsprekend mee bij het mediagebruik. Vanaf de basisschool gaan kinderen media vaker alleen of met leeftijdsgenootjes gebruiken. De begeleiding van ouders en het samen doen blijft echter belangrijk (NJi, 2015). Tot in de puberteit is de invloed van ouders op het mediagebruik van hun kind nog nadrukkelijk aanwezig (Geelen & Prins, 2016).

Als ouders uitleg geven over op welke manier er (in het gezin) met media wordt omgegaan, zullen kinderen het normaal vinden om te vertellen wat ze meemaken in de online wereld. Ook het voorbeeldgedrag van ouders is belangrijk, iets waar ouders zich zeker bewust van zijn. Zo probeert 76% van de ouders het eigen smartphonegebruik te minimaliseren (Radesky et al. 2015).

4. Inhoud – weet welke media geschikt zijn

Het is belangrijk dat kinderen media gebruiken die passen bij hun leeftijd en ontwikkelingsfase. Wanneer kinderen media krijgen voorgeschoteld waar ze eigenlijk nog te jong voor zijn, kan dit hun geheugen overbelasten waardoor het leren wordt belemmerd. Ook kunnen ze verkeerde verbanden leggen tussen informatie en een verdraaid beeld krijgen van de werkelijkheid. Media die goed aansluiten bij de belevingswereld van je kind, hebben juist een positief effect op de ontwikkeling (Toolbox Mediaopvoeding NJi).

5. Balans – momenten met en zonder

De hoeveelheid mediagebruik van kinderen per dag neemt alsmaar toe (Mediawijzer.net, 2017Stichting Opvoeden, 2014). Hoewel dit veel ouders zorgen baart, laat een recent onderzoek onder jongeren zien dat een gemiddeld mediagebruik geen negatief effect heeft op hun welzijn (Schlindwein, 2017). Voor de meeste jongeren pakt het bezig zijn met (sociale) media juist positief uit en bovendien zijn ze hierin zelfregulerend: uiteindelijk hebben ook jongeren het liefst face-to-face-contact (Spat, 2016).

Hoewel er veel vraag naar is, zijn officiële richtlijnen voor schermtijd niet te geven. Om die juiste balans te vinden, moeten ouders een eigen visie ontwikkelen passend bij het ritme van het gezinsleven (Peter Nikken, Parool, 2015). Het belangrijkste advies hierover aan ouders is dat mediagebruik vooral niet de enige activiteit voor een kind mag zijn. Ook tekenen, bouwen, lezen, bordspelletjes en lichamelijke activiteiten zoals klimmen, rennen en fietsen zijn belangrijk voor hun ontwikkeling.

Categorie tijd

Aanbevelingen (MijnKindOnline) ten aanzien van mediagebruik:

tot 2 jaar: 5 minuten per dag samen tv-kijken en een paar keer per week samen surfen;
2 – 4 jaar: 5 à 10 minuten per keer, tot max 30 minuten per dag;
4 – 6 jaar: 10 à 15 minuten per keer, tot max 1 uur per dag;
6 – 8 jaar: max 1 uur per dag, verdeeld over periodes van max 30 minuten;
8 – 10 jaar: max 1 à 1½ uur beeldschermtijd per dag

PercentageMediaBezit

PercentageMediaSlaapkamer

Bespreek in tweetallen

  • Hoeveel tijd vind jij dat een kind aan verschillende media zou mogen besteden?
  • Wat vind jij een goede verdeling van de verschillende vormen van media? (tv/ computer/ tablet/ overig)
  • Wat is jouw verwachting: Hoeveel tijd besteden de kinderen in de middenbouw aan verschillende media?
  • Bedenk circa 2 interviewvragen om te achterhalen hoeveel tijd kinderen aan media besteden

Categorie Vaardigheden

IeneMiene2

Bespreek in tweetallen:

  • Wat zie je tot nu toe in de praktijk aan vaardigheden op mediagebied bij kinderen?
  • Wat vind jij dat een kind moet kunnen op het gebied van computervaardigheden?
  • Welke vormen van media zou jij het liefst inzetten in jouw klas en waarom?
  • Wat is jouw verwachting: Welke vaardigheden beheersen de kinderen op de computer?
  • Bedenk circa 2 interviewvragen om te achterhalen welke vaardigheden kinderen beheersen

Categorie Mediawijsheid

Zoek interessante bronnen over problemen waar kinderen tegenaan kunnen lopen bij gebruik van internet en omgaan met media:

Bespreek in tweetallen:

  • Tegen welke problemen kunnen kinderen aanlopen als zij met media (tv/ computer/ tablet/ overig) omgaan?
  • Welke begeleiding is nodig als kinderen omgaan met media?
  • Wat is jouw verwachting: Waar lopen kinderen tegenaan bij het gebruik van verschillende media?
  • Bedenk circa 3 interviewvragen om te achterhalen welke problemen kinderen ervaren

Categorie Inhoud

  • Actie- en fantasy-series met fantasiehelden
  • Commerciële televisiezenders
  • Dramaseries waarin kinderen de hoofdrol spelen en educatieve programma’s zoals het Klokhuis
  • Interesse in de goed-nieuws-items in het Jeugdjournaal
  • Grappige programma’s, vooral grappige tekenfilms
  • Simpele strategie- en racespellen (games of internet)

Bespreek in drietallen:

  • Welke populaire sites of apps kom jij in de praktijk tegen bij kinderen? Welke sites of apps spreken kinderen het meest aan? Waarom?
  • Wanneer heeft een site of app een educatieve waarde? Welke criteria vind jij belangrijk?
  • Wat is jouw verwachting: Wat doen kinderen precies op de verschillende media?
  • Bedenk circa 4 interviewvragen om te achterhalen wat kinderen precies doen op de verschillende media en waar zij op letten bij de keuze voor een spel.

Wist je dat het Oogfonds voor kinderen en jongeren tot 20 jaar de 20-20-2-regel adviseert:
  • Na 20 minuten dichtbij kijken (bijvoorbeeld op telefoon of tablet) 20 seconden ver weg kijken.
  • Élke dag minstens 2 uur buiten zijn, inclusief pauzes en bijvoorbeeld wandelen of fietsen van en naar school of werk.
Scroll naar top